Is je kind overdag al zindelijk, maar 's nachts nog nat? Dat is heel normaal en heeft niets met wilskracht te maken. 's Nachts zindelijk worden volgt een eigen tempo, dat vaak later komt dan overdag. Hier lees je wanneer de luier 's nachts uit kan, hoe je de overstap rustig aanpakt en wat je kind daarbij helpt.
“De meeste kinderen zijn met de leeftijd van 2,5-3 jaar overdag droog en met de leeftijd van 3-4 jaar ’s nachts droog.”
Bron: jgzrichtlijnen.nl – folder voor ouders, kinderopvang en scholen
Waarom 's nachts droog worden later komt
Overdag merkt je kind zelf dat het moet plassen. 's Nachts moet de blaas je kind in de slaap een seintje geven, en dat lukt niet bij elk kind even vroeg. Thuisarts.nl legt het zo uit bij kinderen die nog in bed plassen: “Ze krijgen geen seintje van de blaas dat ze moeten plassen.”
Belangrijk om te weten: volgens Thuisarts.nl doet een kind het niet expres, en het komt niet door veel drinken of te diep slapen. Het is een kwestie van rijping, en elk kind heeft daar zijn eigen tempo in. Sommige kinderen zijn zelfs 's nachts eerder droog dan overdag, zegt de JGZ-richtlijn.
Je kind kiest er niet voor om nat te zijn. Druk zetten maakt het niet sneller, wel stressvoller.
Welke leeftijd is normaal?
Van bedplassen spreken artsen pas als een kind van 5 jaar of ouder 's nachts zijn plas niet kan ophouden (Thuisarts.nl). Daarvoor is nat zijn 's nachts gewoon een fase. En ook daarna komt het nog vaak voor:
Bronnen: JGZ-richtlijn Zindelijkheid (leeftijd); NHG-Standaard Enuresis nocturna (percentages).
Is je kind van 3 of 4 nog nat 's nachts? Dat is helemaal binnen de norm: vóór 5 jaar is er niets aan de hand.
Wanneer kan de luier 's nachts uit?
De JGZ-richtlijn is duidelijk: “Als het kind ook enkele nachten een droge luier heeft, kan ook ’s nachts de luier uit.” Signalen dat je kind er klaar voor is:
- Een droge luier 's ochtends, een aantal ochtenden achter elkaar: het betrouwbaarste teken
- Je kind wordt zelf wakker om te plassen
- Overdag al een tijdje zindelijk
- Je kind vraagt zelf om zonder luier te slapen
- Je kind kan 's nachts zelf uit bed naar de wc of het potje
Is de luier elke ochtend nat? Wacht dan nog even. Forceren zorgt voor stress en terugval, zonder dat het sneller gaat.
Oefenbroekjes voor de nacht: zo werken ze
Volgens de JGZ-richtlijn kan “het gebruik van absorberende broekjes voor de nacht handig zijn”. Goede oefenbroekjes doen 's nachts twee dingen tegelijk: ze vangen genoeg op en je kind voelt dat het nat is, zodat het dat gevoel leert koppelen aan de aandrang.
Met of zonder nachtbooster?
- In het begin: oefenbroekje + nachtbooster, voor de meeste bescherming
- Als ongelukjes zeldzaam worden: het oefenbroekje alleen, zodat je kind het natte gevoel sterker merkt
Oefenbroekjes van Presque Grand + nachtbooster
Een nachtbooster cadeau bij elk broekje uit onze voordeelpakketten. Bamboe en katoen, met de hand genaaid in Europa.
De overstap stap voor stap
- Observeren: kijk elke ochtend of de luier droog is. Zijn er een aantal droge ochtenden achter elkaar, ga dan naar de volgende stap.
- Starten: oefenbroekje met booster, een matrasbeschermer en een positieve aanpak ("je slaapt nu net als de groten!").
- Volhouden: worden ongelukjes zeldzaam, haal dan de booster eruit. Altijd even plassen voor het slapengaan.
- Zelfstandig: je kind slaapt de hele nacht droog.
De slaapkamer voorbereiden
- Een matrasbeschermer of speciaal hoeslaken, zoals Thuisarts.nl aanraadt (liefst twee om af te wisselen)
- Een potje binnen handbereik, met een nachtlampje op de route naar de wc
- Een pyjama die makkelijk uitgaat
- Een schoon broekje klaar op een stoel
Drinken en plassen 's avonds
Wat zeggen de Nederlandse richtlijnen?
- Drinken mag gewoon. “Je kind mag ’s avonds gewoon drinken als het dat wil”, aldus Thuisarts.nl. De JGZ-richtlijn raadt wel aan 's avonds niet te veel cola of thee te drinken.
- Plassen voor het slapengaan: “Voor het naar bed gaan wordt geplast” (JGZ-richtlijn).
- Wekken? Alleen als jij en je kind daar allebei gemotiveerd voor zijn: ongeveer 2 tot 3 uur na het inslapen, en “niet meer dan één keer per nacht” (JGZ-richtlijn).
Natte nachten zonder stress
- Blijf rustig en neutraal
- Verschoon bed en broekje snel, zonder commentaar
- Nooit straffen of boos worden: dat helpt niet en kan het erger maken, waarschuwt Thuisarts.nl
- Geef complimenten na een droge nacht
In het begin zijn een paar natte nachten per week normaal. Is je kind na een paar weken nog bijna elke nacht nat, dan is dat geen mislukking: je kunt gerust een paar maanden terug naar de luier of een absorberend broekje 's nachts en het later opnieuw proberen.
Wanneer naar het consultatiebureau of de huisarts?
De JGZ-richtlijn en Thuisarts.nl noemen onder meer deze signalen om hulp te zoeken bij de jeugdgezondheidszorg (het consultatiebureau) of de huisarts:
- je kind heeft pijn bij het plassen, bloed in de plas of de plas stinkt erg;
- je kind drinkt sinds kort 's avonds en 's nachts (veel) en is nat, of komt 's nachts uit bed om te plassen;
- je kind plast overdag heel vaak (8 keer of meer) of heel weinig (3 keer of minder);
- je kind verliest 's nachts ontlasting.
Was je kind al minstens zes maanden droog en plast het weer in bed? Dan heet dat secundaire bedplassen (NHG-Standaard): bespreek dat ook met de huisarts.
Zet deze stap samen met de oefenbroekjes van Presque Grand
Bamboe en katoen, nachtbooster cadeau, met de hand genaaid in Europa.
Ontdek de oefenbroekjesVeelgestelde vragen
Op welke leeftijd is een kind 's nachts zindelijk?
De meeste kinderen zijn tussen 3 en 4 jaar 's nachts droog (JGZ-richtlijn). Pas vanaf 5 jaar spreken artsen van bedplassen, en ook dan wordt elk jaar ongeveer 15 % van de kinderen vanzelf droog (NHG).
Moet ik mijn kind 's nachts wakker maken om te plassen?
Dat hoeft niet. Doe je het wel, dan raadt de JGZ-richtlijn aan dit alleen te doen als jij en je kind gemotiveerd zijn, ongeveer 2 tot 3 uur na het inslapen en niet meer dan één keer per nacht.
Mag mijn kind 's avonds drinken?
Ja. Volgens Thuisarts.nl mag je kind 's avonds gewoon drinken als het dat wil. Beperk wel cola en thee in de avond (JGZ-richtlijn) en laat je kind altijd plassen voor het slapengaan.
Hoeveel oefenbroekjes heb ik nodig voor de nacht?
Reken op 4 tot 6 oefenbroekjes, zodat er altijd een schoon klaarligt terwijl de andere in de was zijn.
Plast je kind na zijn vijfde nog in bed? Daar zijn verklaringen en oplossingen voor. Lees onze gids: bedplassen bij kinderen: oorzaken, wat helpt en welk ondergoed je kiest.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen advies van een arts. Bronnen: JGZ-richtlijn Zindelijkheid urine en feces; NHG-Standaard Enuresis nocturna; Thuisarts.nl – Bedplassen.